Aktywność fizyczna i jej znaczenie dla chorych w wieku starczym.

Aktywność fizyczna  i jej znaczenie dla chorych w wieku starczym.

Aktywność fizyczna jest istotnym i bardzo ważnym czynnikiem, który ma wpływ na nasze zdrowie. Poziom Twojej aktywności wpływa na przebieg starości: na choroby przewlekłe, poziom zależności od innych osób, zakres stopniowej utraty funkcji organizmu oraz na długość życia. Wykonywanie odpowiednich ćwiczeń: lepsza przemianę tłuszczy, poprawia gospodarkę glukozy w organizmie, polepsza wydolności oddechowo - krążeniową. Do oczywistych należy zwiększona wytrzymałość na wysiłek, poprawa równowagi i balansu ciała, zwiększona siła mięśniowa, bardziej przejrzyste myślenie i spokojniejszy sen. Wiele badań naukowych wskazuje na znaczenie, jakie odgrywa aktywność fizyczna w prewencji chorób i zachowaniu funkcjonalnej niezależności. Istnieją dowody, że regularna aktywność fizyczna może przyczyniać się do wydłużenia życia. Aktywność fizyczna jest związana z redukcją chorób serca, otyłości, nadciśnienia, cukrzycy, osteoporozy, depresji, upadków i różnych kontuzji. Aktywność fizyczna poprawia siłę mięśniową i wytrzymałość, co ma wyjątkowe znaczenie dla osób starszych, u których ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności wynikają ze spadku poziomu sprawności fizycznej.

Dodatkowo, aktywność fizyczna wpływa na elementy poza organiczne współtworzące  jakość życia, takie jak funkcje poznawcze i emocjonalne, zadowolenie z życia i uczucie dobrostanu, funkcje seksualne, funkcje społeczne, rekreację i status ekonomiczny. Promowanie aktywności fizycznej wśród seniorów może pomóc w nadaniu ich życiu większego sensu.

Jaka powinna być aktywność ludzi starszych?

 Istnieje zasada -że przynajmniej 30-60 minut dziennie powinniśmy spędzić na umiarkowanym wysiłku fizycznym tzn. jednorazowo nasza aktywność powinna trwać przynajmniej 30 minut, ponieważ wtedy dochodzi do stymulacji naszego układu ruchu (kości mięśni), układu krążeniowego, nerwowego i oddechowego. Taki wysiłek to mniej więcej 150-200 kcal spalonych dziennie, ale nie o kalorie tu tylko chodzi, lecz przede wszystkim o umiarkowane obciążenie naszego organizmu w czasie dłuższym niż kilka czy kilkanaście minut. Wiele badań przeprowadzonych na ludziach starszych dowodzi ,że aktywność fizyczna w postaci ćwiczeń  wykonywana systematycznie raz dziennie przez 30-45 minut ma o wiele pozytywniejszy wpływ na nasz organizm niż np. ćwiczenia wykonywane po15 minut kilka razy dziennie.

Maksymalna czynność serca określana jest dla ludzi zdrowych przez ogólny wzór: 220- wiek , czyli dla 70 letniego człowieka wynosi 150 uderzeń serca na minutę. Dla osób obciążonych chorobami powinno indywidualnie dobierać się obciążenie na podstawie przeprowadzonej próby wysiłkowej.

Może się okazać, że starsi ludzie, którzy są już aktywni, będą chcieli zwiększyć wydolność swojego organizmu ponad zalecaną normę. To też jest korzystne- należy tylko pamiętać by wykonywać zróżnicowane ćwiczenia, polepszające szybkość, siłę, kondycję i stabilność.
Podstawą każdego wysiłku przewidzianego dla ludzi starszych jest intensywny spacer.

Kto korzysta ze sprawności chorego?.

Zwiększona aktywność fizyczna osób chorych wiąże się za znacznymi korzyściami codziennymi i  społecznymi. Osoby starsze wnoszą w efekcie o wiele więcej do społeczeństwa.

Aktywny fizycznie styl życia pomaga im w utrzymaniu niezależności i zwiększa możliwość uczestnictwa w pracy i życiu rodziny i społeczeństwa. Promowanie zdrowia i aktywności fizycznej umożliwi społeczeństwu w większym zakresie korzystać z bogactwa doświadczenia i wiedzy posiadanej przez seniorów.

Czy ćwiczenia fizyczne potrzebne są w chorobach otępiennych?

Wydawałoby się, że te dwie rzeczy nie mają, ze sobą nic wspólnego. Należy jednak pamiętać o tym iż  taki chory to nadal człowiek mający takie same potrzeby jak inni. Tak więc potrzebuje także ruchu – w postaci ćwiczeń, spacerów i innych form aktywności. Oczywiście terapia ruchem nie zatrzyma, ani nie spowolni przebiegu otępienia, ale poprawi jakość życia chorego poprzez dłuższe utrzymanie samodzielności w czynnościach podstawowych takich jak obracanie się, siadanie, wstawanie czy przemieszczanie się. W zaawansowanej fazie choroby gdy osoba nie wstaje już sama z łóżka ćwiczenia zapobiegają przykurczom mięśni, bólom kręgosłupa i stawów, poprawiają krążenie krwi,  aktywują układ oddechowy i w konsekwencji zapobiegają  powstawaniu odleżyn.

Osoba nawet z  początkami choroby Alzheimera nie upomni się często sama, że chce np. pospacerować czy tylko się przejść - to opiekun musi wyjść z inicjatywą i zaprogramować systematyczne ćwiczenia. Najpierw czynne, potem wspomagane, a na końcu choroby bierne.

Jak najdłuższe utrzymanie każdego etapu sprawności ruchowej ułatwi opiekę nad chorym rodzinie, a choremu zdecydowanie poprawi komfort życia.

 

mgr Marek Walusiak /ŚSA/
fizjoterapeuta
Klinika Rehabilitacji ŚUM